Chorując na cukrzycową chorobę nerek trzeba liczyć się z tym, że działanie nerek będzie się stale pogarszało i w końcu będziesz potrzebował pomocy, w czasie czekania na nerkę od dawcy, pod postacią dializ. Dializy to sposób na usunięcie z Twojego organizmu tych substancji, które u zdrowej osoby usuwane są właśnie przez nerki. U Ciebie nerki nie działają już tak sprawnie i niestety nie da się ich już naprawić.

 

Istnieją 2 metody dializ:

hemodializa – najczęściej stosowana

dializa otrzewnowa

dializy IG

Bez względu na to jaka metoda jest stosowana u Ciebie, na pewno musisz wprowadzić pewne zmiany w swojej diecie. Żywienie w czasie leczenia powinno być dostosowana do Twoich wyników badań. Nie zawsze przedstawione niżej zalecenia będą dla Ciebie dobre, dlatego słuchaj zaleceń swojego lekarza oraz skorzystaj z konsultacji u dietetyka.

HEMODIALIZA
Crate of eggs

Białko i fosfor

Na tym etapie leczenia ilość białka w Twoich posiłkach powinna się zwiększyć. Nie jest to jednak jednoznaczne z tym, że także ilość fosforu powinna wzrosnąć. Może być to dla Ciebie dość trudne do zaplanowania, ponieważ wiesz, że białko i fosfor znajdują się w tych samych produktach, tak więc jak jeść więcej jednej substancji, a nie zwiększać spożycia drugiej?

Pomogą Ci w tym tabele przedstawiające stosunek zawartości białka do fosforu. Wybieraj te o wysokiej zawartości białka i niskiej fosforu. Wróć do informacji z naszego poprzedniego artykułu i przypomnij sobie wcześniejsze wskazówki dotyczące zmniejszenia ilości fosforu w codziennym menu. Zacznij od znacznego ograniczenia w diecie ilości mleka, serów żółtych i topionych, podrobów oraz ryb.

Potas

Tak jak we wcześniejszych etapach choroby powinieneś unikać produktów bogatych w ten składnik. Pamiętaj, że gotowanie pomaga zmniejszyć ilość potasu w warzywach czy mięsie.

Napoje i inne płyny

To ile pijesz, a nawet ile jadasz płynnych potraw takich jak zupy i produktów zawierających dużo wody (np. ogórki, arbuz, galaretka), jest bardzo ważne. Musisz stale pamiętać, że Twoje nerki nie działają już tak sprawnie i ta woda nie będzie tak dobrze usuwana. Najczęściej zaleca się, aby wypijać dziennie litr płynów plus dodatkowo taką ilość, jaką poprzedniego dnia oddałeś z moczem. Jeśli wcale nie oddajesz już moczu, to pozostaje tylko wyżej wymieniony litr. Pamiętaj, że pisząc „wypijać” mamy na myśli także płyn w posiłkach np. kisiel po obiedzie. Kontroluj swoją masę ciała. Jeśli nagle dość dużo przytyłeś, to może to oznaczać, że wypita woda dalej siedzi w twoim organizmie i samodzielnie nie chce go opuścić. Pomiędzy dializami nie powinieneś „przytyć” więcej niż 2-2,5 kg (5% masy ciała).

szklanka wody

A jakie płyny wybierać? Najlepsza będzie dla Ciebie zwykła woda (wybieraj tę niskozmineralizowaną), słaba herbata. Możesz też pić soki, jednak pamiętaj, aby nie były to główne napoje w ciągu dnia, a jedynie dodatek, zwracaj także uwagę na ich składniki – najlepsze są te bez zbędnych dodatków cukru lub syropu glukozowo-fruktozowego (potas! tak, dobrzy myślisz. Jeśli masz zbyt wysokie stężenie potasu we krwi to niestety soki odpadają). Lubisz pić mleko albo inne napoje na jego bazie? Nie musisz z tego rezygnować, ale pamiętaj o umiarze, bo to źródło fosforu.

cukier-2
DIALIZA OTRZEWNOWA

Cukry proste

Podczas leczenia tą metodą musisz pamiętać o maksymalnym ograniczeniu w diecie cukru, słodyczy, miodu czy dżemów. Większość płynów używanych do dializy ma w składzie dużą ilość glukozy, która niestety wchłania się do Twojego organizmu. Może to być nawet 200g glukozy/24 godziny dializy.

Możesz wydrukować sobie tabele mówiące o indeksie glikemicznym produktów i po zaznaczeniu tych, które ze względu na wysoką zawartość fosforu i potasu musisz kontrolować, wybierać te produkty, które będą miały niższy indeks glikemiczny.

Białko i fosfor

W tym przypadku także zwiększa się ilość białka w diecie tak jak w przypadku hemodializy. Poza budowaniem Twojego organizmu, część zjadanego białka będzie uciekała do płynu używanego w czasie dializy, dlatego też bardzo ważne jest, abyś pamiętał o umieszczaniu źródeł białka w swoich potrawach. Jeśli jego ilość będzie zbyt mała, to nie starczy go już do procesów regeneracyjnych. 

Potas

Może się zdarzyć tak, że w wyniku zastosowanego leczenia z wcześniej zbyt wysokiego stężenia potasu we krwi, teraz będziesz miał problem ze zbyt niskim. Ilość potasu jaką będziesz mógł zjadać zależy od wyników Twoich badań.

Napoje i inne płyny

Jeśli czytałeś zalecenia dotyczące ograniczenia płynów podczas stosowania hemodializ, to możesz się domyślać, że i w tym przypadku będą restrykcje. Nie powinieneś wypijać więcej niż ilość odpowiadająca ilości wydalonego moczu plus 500 ml. Tutaj dodatkowo trzeba wziąć pod uwagę jeszcze tzw. ultrafiltrację, czyli ilość płynu usuniętą w czasie dializy. Jeśli chodzi o rodzaj płynów, jakie możesz wybierać, to nie ma odrębnych zaleceń, niż w przypadku hemodializy: woda niskozmineralizowana, herbaty, rozcieńczone soki.

PODSUMOWANIE

Podsumowując główne zmiany w Twojej diecie będą dotyczyły ilości białka, która wzrasta w stosunku do czasu przed dializami oraz kontroli płynów.

Jeśli czujesz pragnienie, a nie możesz już więcej wypić, to spróbuj zastosować kilka tricków, które pomogą Ci zmniejszyć dyskomfort związany z tym, że nie możesz się po prostu napić. Możesz:

  • płukać usta wodą i następnie ją wypluwać (nie połykaj), 
  • ssać plasterek cytryny (świeżej lub mrożonej),
  • ssać cukierki (ale nie przesadzaj z ich ilością). 

Wypróbuj też picie z małych szklanek – pełna mała szklaneczka inaczej zadziała na Twoje myśli, niż odrobina wody na dnie dużej szklanki.

cytryna

Przede wszystkim pamiętaj też, że mimo tych wszystkich ograniczeń, musisz jeść. Możesz nie mieć apetytu, bać się komponować posiłki, czuć się źle, a to niestety będzie Cię pchało w kierunku niedożywienia. Dlatego nie bój się prosić o pomoc. Najważniejsze to nie dopuścić do jego rozwoju, jednak jeśli już tak się stanie, to ważne jest, aby na jak najwcześniejszym etapie wprowadzić modyfikacje w diecie.

Tradycyjnie na koniec proponujemy coś pysznego 🙂

PRZEPIS

Smaczne i zdrowe jedzenie nie musi być trudne do wykonania, pracochłonne, ani nie musi zawierać wyszukanych składników.

Na śniadanie możesz zjeść np. twarożek z rzodkiewką, ogórkiem i koperkiem oraz jabłko (owoc do posiłku może pomóc Ci uniknąć podjadania słodyczy w ciągu dnia. Łatwo, szybko i przyjemnie). Możesz korzystać z aplikacji na telefony komórkowe, które pomagają zliczać ilość poszczególnych składników odżywczych, witamin i mikroelementów w potrawach. Dzięki temu będziesz mógł kontrolować ilość białka, potasu, fosforu i in. Jeśli w jednym posiłku masz dość dużo fosforu, to postaraj się, aby w innych było go mniej itp. 

Przepis na 2 bardzo sycące porcje
twarożek

Przykładowo:

60g sera twarogowego chudego

20g jogurtu naturalnego

3 szt. rzodkiewek

50g ogórka zielonego

kilka gałązek koperku

2 kromki pieczywa

1 łyżeczka oliwy

1 jabłko

Wykonanie:

Ser rozgnieć widelcem z jogurtem i dodaj posiekane warzywa. Pieczywo skrop oliwą (lub dodaj ją bezpośrednio do twarożku) i posmaruj twarożkiem. Zjedz dodatkowo jabłko.

361,1 kcal | B 18,0g | T 7,3g (1,4 WBT) | Wp 51,8g (5,2 WW) | Błonnik 7,1g | Potas 615,8 mg | Fosfor 265,6 mg

Więcej informacji na temat cukrzycy znajdziesz w e-booku Ogarnij cukier oraz na naszym webinarze na portalu YouTube.
Artykuł powstał we współpracy z dietetykiem klinicznym mgr Weroniką Gajdzik w ramach cyklu #sięgnijpozdrowie

mgr Weronika Gajdzik – dietetyk kliniczny

Bibliografia:

  1. Małgorzewicz S, Ciechanowski K, Kozłowska L i wsp. Zasady żywienia w przewlekłej chorobie nerek — stanowisko Grupy Roboczej Polskiego Towarzystwa Nefrologicznego. Forum Nefrologiczne 2019; 12(4): 240–278.
  2. Małgorzewicz S. Żywienie w chorobach nerek w: Grzymisławski M (red.) Dietetyka kliniczna. PZWL; 2019.
Zostaw komentarz

Najnowsze komentarze
Wspieraj Naukę
Wsparcie na bioniczną trzusttkę

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celach związanych z otrzymywaniem newslettera Fundacji Badań i Rozwoju Nauki. Przyjmuję do wiadomości, że administratorem danych osobowych jest Fundacja Badań i Rozwoju Nauki, z siedzibą w Warszawie, ul. Rydygiera 8 a podstawą prawną przetwarzania jest moja dobrowolna zgoda. Mogę w każdej chwili odwołać tę zgodę, ale jej odwołanie nie wpłynie na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano przed tym odwołaniem. Moje dane przetwarzane będą do czasu wycofania przeze mnie zgody na to przetwarzanie. Administrator nie przewiduje ujawniania danych innym odbiorcom. Moje dane nie będą podlegały profilowaniu, nie będą też przekazywane do państw trzecich ani organizacji międzynarodowych.  Przysługuje mi prawo dostępu do treści moich danych, ich sprostowania, usunięcia, lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo do wniesienia skargi do Urzędu Ochrony Danych Osobowych, jeśli przetwarzanie będzie się odbywało niezgodnie z obowiązującymi przepisami.

 

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celach związanych z otrzymywaniem newslettera Fundacji Badań i Rozwoju Nauki. Przyjmuję do wiadomości, że administratorem danych osobowych jest Fundacja Badań i Rozwoju Nauki, z siedzibą w Warszawie, ul. Rydygiera 8 a podstawą prawną przetwarzania jest moja dobrowolna zgoda. Mogę w każdej chwili odwołać tę zgodę, ale jej odwołanie nie wpłynie na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano przed tym odwołaniem. Moje dane przetwarzane będą do czasu wycofania przeze mnie zgody na to przetwarzanie. Administrator nie przewiduje ujawniania danych innym odbiorcom. Moje dane nie będą podlegały profilowaniu, nie będą też przekazywane do państw trzecich ani organizacji międzynarodowych.  Przysługuje mi prawo dostępu do treści moich danych, ich sprostowania, usunięcia, lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo do wniesienia skargi do Urzędu Ochrony Danych Osobowych, jeśli przetwarzanie będzie się odbywało niezgodnie z obowiązującymi przepisami.

 

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu zwiazanym z przesłaniem darmowego e-booka “Ogarnij cukier”. Przyjmuję do wiadomości, że administratorem danych osobowych jest Fundacja Badań i Rozwoju Nauki, z siedzibą w Warszawie, ul. Rydygiera 8 a podstawą prawną przetwarzania jest moja dobrowolna zgoda. Mogę w każdej chwili odwołać tę zgodę, ale jej odwołanie nie wpłynie na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano przed tym odwołaniem. Moje dane przetwarzane będą do czasu wycofania przeze mnie zgody na to przetwarzanie. Administrator nie przewiduje ujawniania danych innym odbiorcom. Moje dane nie będą podlegały profilowaniu, nie będą też przekazywane do państw trzecich ani organizacji międzynarodowych.  Przysługuje mi prawo dostępu do treści moich danych, ich sprostowania, usunięcia, lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo do wniesienia skargi do Urzędu Ochrony Danych Osobowych, jeśli przetwarzanie będzie się odbywało niezgodnie z obowiązującymi przepisami.